Het is raadzaam dat de Nederlandse overheid zich voorbereidt op een toekomst waarin wereldwijd meer mensen door klimaatverandering uit hun woonplaats vertrekken. Door bijvoorbeeld mislukte oogsten en verlies van inkomsten gaan ze op zoek naar een plek die beter leefbaar is, vaak in de regio.
Migratie door klimaatverandering is complex, onzeker en ligt politiek gevoelig.
Een wereld met meer migratie kan instabieler worden. Voorbereiden kan door kennis op te bouwen en te monitoren in Nederland en in Europa, door in ons buitenlandbeleid rekening te houden met klimaatgerelateerde migratie. En door te overleggen met andere landen hoe we wereldwijd om willen gaan met klimaatgerelateerde migratie. Dit staat in de gezamenlijke signalering “In beweging komen” van de Adviesraad Migratie en de Wetenschappelijke Klimaatraad (WKR).
Klimaatverandering vaker oorzaak van migratie?
De gevolgen van klimaatverandering stellen ons op de proef, zo ook afgelopen zomer. Wereldwijd, in Europa en in Nederland was het heet en droog en woedden er grote bosbranden. Wereldwijd wonen zo steeds meer mensen op plekken waar de leefomstandigheden verslechteren door klimaatverandering. Hierdoor neemt de kans toe dat mensen hun woonplaats verlaten. Migratie door klimaatverandering is complex, onzeker en ligt politiek gevoelig. Vaak wordt bij dit onderwerp aan grootschalige migratie naar Europa gedacht. In de praktijk blijven de meeste mensen in eigen land of buurlanden in de regio. Bescherming en hulp vindt voornamelijk ook daar plaats. Deze vorm van migratie door klimaatverandering komt wereldwijd voor. Het meest in gebieden waar de klimaatrisico’s het grootst zijn en de mogelijkheden of middelen om zich aan te passen, het kleinst. Denk bijvoorbeeld aan lage inkomen-landen of de kleine eilandstaten. De verwachting is dat klimaatgerelateerde migratie ook binnen Europa en Nederland in de toekomst vaker voorkomt.
Hoe leidt klimaatverandering tot migratie?
De effecten van klimaatverandering op migratie kunnen groot zijn: mensen die hun inkomsten en leefomgeving verliezen, bijvoorbeeld door mislukte oogsten, stukken land die onbruikbaar raken of zelfs verdwijnen door zeespiegelstijging. Ook basisbehoeften kunnen onder druk komen te staan door tekorten aan voedsel en water. Risico’s voor de volksgezondheid kunnen toenemen door hittestress, hittedoden of de verspreiding van ziektes. Bovendien kunnen spanningen over de verdeling van water, land of voedsel conflicten in de wereld verergeren.
