Het kabinet heeft op 25 september 2026 drie kabinetsreacties op adviezen van de Adviesraad Internationale Vraagstukken (AIV) aan de Tweede Kamer aangeboden. De reacties gaan over de samenwerking met het mondiale Zuiden, de uitbreiding van de Europese Unie en Europese veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Daarmee geeft het kabinet een vervolg aan drie adviezen over de internationale positie van Nederland en Europa in een veranderende wereldorde.
drie adviezen over de internationale positie van Nederland en Europa in een veranderende wereldorde
De adviezen behandelen verschillende vraagstukken binnen het Nederlandse buitenland- en veiligheidsbeleid. In de reacties gaat het kabinet in op de aanbevelingen van de AIV en de betekenis daarvan voor het huidige en toekomstige beleid.
Samenwerking met het mondiale Zuiden
In de kabinetsreactie op het AIV-advies Nederland, Europa en het mondiale Zuiden in een veranderende wereldorde onderschrijft het kabinet de aanbevelingen van de AIV in grote lijnen. Het kabinet benadrukt het belang van het versterken en verbreden van internationale partnerschappen, mede tegen de achtergrond van verschuivende geopolitieke verhoudingen.
De AIV pleit in het advies voor een gelijkwaardiger samenwerking met landen in Afrika, Azië en Latijns-Amerika en een sterkere Nederlandse en Europese betrokkenheid bij het mondiale Zuiden. Daarbij spelen onder meer diplomatieke betrekkingen, economische samenwerking en de vertegenwoordiging van deze landen binnen internationale instellingen een rol.
Het kabinet erkent het strategische belang van deze samenwerking, maar wijst ook op de financiële beperkingen die voortvloeien uit bezuinigingen. De nadruk ligt daarom op gerichte samenwerking en het benutten van mogelijkheden binnen Europees verband.
De kabinetsreactie is ondertekend door minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen en minister voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking Sjoerd Sjoerdsma.
>> Lees de kabinetsreactie over het mondiale Zuiden
EU-uitbreiding blijft gebonden aan strenge voorwaarden
Ook heeft het kabinet gereageerd op het AIV-advies Een nieuw momentum voor de uitbreiding van de Europese Unie. Hierin onderzoekt de adviesraad hoe de EU kan omgaan met de toetredingsambities van kandidaat-lidstaten, waaronder Oekraïne, Moldavië en landen op de Westelijke Balkan.
De AIV benadrukt dat uitbreiding niet alleen een politiek en institutioneel vraagstuk is, maar ook een geopolitieke betekenis heeft. Een verdere uitbreiding kan bijdragen aan de stabiliteit, veiligheid en internationale positie van Europa.
Het kabinet onderschrijft het strategische belang van EU-uitbreiding, maar blijft vasthouden aan een toetredingsproces op basis van individuele prestaties. Kandidaat-lidstaten moeten voldoen aan de Europese voorwaarden op het gebied van democratie, rechtsstaat en bestuurlijke hervormingen.
Ook benadrukt het kabinet het belang van hervormingen binnen de Europese Unie zelf, zodat de EU bestuurlijk en institutioneel voorbereid is op de toetreding van nieuwe lidstaten.
De kabinetsreactie is aangeboden door minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen.
>>Lees de kabinetsreactie over EU-uitbreiding
Nederland bereid tot substantiële bijdrage aan veiligheidsgaranties Oekraïne
De derde kabinetsreactie betreft het AIV-advies Europese garanties voor de veiligheid van Oekraïne. De adviesraad beveelt onder meer aan om concrete Europese veiligheidsgaranties voor Oekraïne uit te werken, waaronder de mogelijke inzet van een internationale garantiemacht.
Het kabinet stelt zich bereidwillig op tegenover een substantiële Nederlandse bijdrage aan toekomstige veiligheidsgaranties en is betrokken bij internationale militaire voorbereidingen. Daarbij benadrukt de regering het belang van duidelijke politieke aansturing, afspraken over de inzet van militairen en een deugdelijke juridische basis.
Een definitief besluit over Nederlandse militaire deelname is nog niet genomen. Volgens het kabinet zal politieke besluitvorming plaatsvinden wanneer een vredesovereenkomst dichterbij komt en een mogelijke militaire inzet concreet wordt. De Tweede Kamer zal daarbij overeenkomstig de geldende constitutionele procedures worden geïnformeerd.
De kabinetsreactie is ondertekend door minister van Buitenlandse Zaken Tom Berendsen en minister van Defensie Dilan Yeşilgöz-Zegerius.
>> Lees de kabinetsreactie over Europese veiligheidsgaranties voor Oekraïne
Internationale koers van Nederland centraal
Met de drie kabinetsreacties geeft de regering inzicht in haar benadering van belangrijke internationale beleidsvraagstukken. Hoewel de adviezen afzonderlijke onderwerpen behandelen, raken zij aan dezelfde bredere ontwikkeling: de veranderende geopolitieke verhoudingen en de positie die Nederland en Europa daarin innemen.
De reacties laten zien op welke punten het kabinet de aanbevelingen van de AIV onderschrijft en waar het vasthoudt aan bestaande beleidskaders, financiële afwegingen en voorwaarden voor verdere besluitvorming. De drie Kamerbrieven vormen daarmee een basis voor verdere parlementaire bespreking van de Nederlandse inzet op het gebied van internationale samenwerking, Europese integratie en veiligheid.
