Stamceltransplantatie wordt onder andere toegepast in de behandeling van kanker en aandoeningen van het immuunsysteem. De patiënt ontvangt dan stamcellen van een gezonde donor.

Donoren en ontvangers kunnen na de transplantatie behoefte hebben aan niet-geanonimiseerd contact met elkaar.

In Nederland mogen volgens de wet onverwante stamceldonoren en -ontvangers elkaars identiteit niet kennen. Contact is alleen mogelijk via geanonimiseerde briefwisseling en alleen na transplantatie. Dit is om donoren en ontvangers te beschermen tegen mogelijke risico’s van niet-geanonimiseerd contact. Zo zou de donor bijvoorbeeld druk kunnen voelen om opnieuw te doneren aan dezelfde ontvanger als dat medisch noodzakelijk is, of zou de donor de ontvanger om een tegenprestatie kunnen vragen.

Behoefte aan contact

Donoren en ontvangers kunnen na de transplantatie behoefte hebben aan niet-geanonimiseerd contact met elkaar. Zo kan de ontvanger de donor bedanken, en kan de donor zien welk verschil de donatie heeft gemaakt. De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft de Gezondheidsraad gevraagd te beoordelen of niet-geanonimiseerd contact na stamceldonatie kan worden toegestaan. In 2027 wordt een nieuwe EU-verordening over lichaamsmateriaal van toepassing, die hiervoor ruimte biedt.

Niet-geanonimiseerd contact onder voorwaarden toe te staan

De Gezondheidsraad adviseert om niet-geanonimiseerd contact tussen stamceldonoren en -ontvangers onder voorwaarden toe te staan. De eerste voorwaarde is dat een wachtperiode van 2 jaar na transplantatie wordt ingesteld voordat persoonsgegevens mogen worden uitgewisseld. De tweede voorwaarde is geïnformeerde toestemming van beide partijen voor uitwisseling van hun gegevens. Daarvoor is van belang dat zowel ontvanger als donor goed geïnformeerd worden over de mogelijke voor- en nadelen van niet-geanonimiseerd contact. Met deze voorwaarden blijven donoren en ontvangers volgens de raad voldoende beschermd tegen de mogelijke risico’s van niet-geanonimiseerd contact zonder dat hun persoonlijke vrijheid onnodig wordt beperkt.

Op dit moment is de samenvatting van het advies beschikbaar. De volledige versie van het advies verschijnt volgende maand.