Onderzoek en innovatie spelen een sleutelrol in het coalitie-akkoord van D66, CDA en VVD. De KNAW is blij dat bezuinigingen op onderwijs en onderzoek worden teruggedraaid, met een beoogde structurele investering van 1,5 miljard.
De KNAW verwelkomt deze stap en benadrukt het belang van fundamenteel onderzoek, talentontwikkeling, internationale samenwerking en academische vrijheid.
Daarmee komt de ambitie om 3 procent van het bbp in R&D te investeren weer serieus op de agenda. Dat is zeer welkom na twee jaren waarin hard op wetenschap werd bezuinigd. Terwijl we die wetenschap hard nodig hebben voor onze veiligheid en onafhankelijkheid, voor onze welvaart en welzijn en om maatschappelijke problemen op te lossen.
Ongebonden
En, zoals de coalitie het zelf formuleert: ‘dat gaat niet alleen over innovatie, maar ook juist over de aanwas van nieuwe ideeën via fundamenteel onderzoek’. De KNAW pleit al jaren voor een stevige positie voor fundamenteel en ‘ongebonden’ onderzoek waarbij wetenschappers op zoek gaan naar nieuwe inzichten. Het ongebonden onderzoek van vandaag zorgt voor de ideeën die leiden tot de oplossingen en innovatie van morgen.
Nederlands én buitenlands talent
Een goede talentstrategie is onontbeerlijk om jonge onderzoekers voldoende kansen op een onderzoekscarrière te bieden zodat we een stevig fundament onder de wetenschap houden. Het is dan ook heel verstandig dat er in het akkoord staat dat universiteiten meer mogelijkheden moeten hebben om eigen talent te behouden.
De plannen van de coalitie rond internationalisering vindt de KNAW hoopvol. Door Nederland aantrekkelijk te houden voor internationale toponderzoekers blijven we meedraaien in de Europese top. Wetenschap is bij uitstek een ‘open’ systeem, waarbij inzichten wereldwijd gedeeld worden, en onderzoekers vaak enige tijd in andere landen werken om in nauw contact te blijven met hun vakgenoten. Want wetenschap is niet aan één land gebonden. De KNAW zal dan ook de wetgeving rond de screeningswet kennisveiligheid met interesse in de gaten houden zodat die echt onze kennisveiligheid beschermt. Voorkomen moet worden dat we een minder aantrekkelijk vestigingsland voor wetenschappelijk talent worden.
Academische vrijheid
In het coalitieakkoord is helaas niets te lezen over een onderwerp dat de afgelopen jaren steeds prangender is geworden: de academische vrijheid. Want die staat onder druk, onder andere door de sturing van onderzoek en onderwijs en de intimidatie van wetenschappers. Nederland heeft alles in huis om aan kop te lopen, later we daar ten volle op inzetten.
