De democratische rechtsstaat kan niet zonder de journalistiek. Met dit signalement wil de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) bijdragen aan een beter begrip van de rol van de journalistiek in de democratische rechtsstaat en van de uitdagingen waar de journalistiek momenteel voor staat.
De opeenstapeling van ontwikkelingen zet de positie van de journalistiek onder druk.
We hechten aan de waardering voor de publieke betekenis van journalistiek binnen de politiek en het bestuur. Het is vooral de opzet het gesprek te stimuleren over de vraag hoe de rol van een onafhankelijke, gezaghebbende en pluriforme journalistiek kan worden versterkt.
Zwaar weer
De journalistiek bevindt zich namelijk in zwaar weer. Daarvoor is niet één oorzaak aan te wijzen. Het is méér dan de invloed van Amerikaanse platform-bedrijven op de zichtbaarheid van nieuws, dan de informatie-overdosis die online beschikbaar is, dan de afgenomen persveiligheid, dan de teruglopende rendabiliteit van journalistiek onderzoek of de voortgaande concentratie van mediahuizen. Wel zijn dit voorbeelden uit de complexe technologische, economische en politieke verschuivingen die de journalistieke praktijk ingrijpend beïnvloeden. De opeenstapeling van ontwikkelingen zet de positie van de journalistiek onder druk. En dat is zorgelijk, want journalistiek heeft een essentiële rol en functie in de democratische rechtsstaat.
