Wat zijn de grootste uitdagingen voor de arbeidsmarkt? En hoe tackelen we die het beste? CNV-voorzitter Piet Fortuin en MKB-Nederland-voorzitter Jacco Vonhof (beiden zijn ook lid van het dagelijks bestuur van de SER, red.) gaan erover in gesprek.
De gezamenlijke boodschap aan het nieuwe kabinet: het stelsel voor sociale zekerheid moet eenvoudiger en de komende jaren moet iedereen van het nieuwe pensioenstelsel afblijven.
Piet Fortuin schiet in de lach. “Wat de grootste uitdagingen zijn waar de arbeidsmarkt op dit moment voor staat? Ja, laten we met een overzichtelijke vraag beginnen!” Met andere woorden: dat zijn er nogal wat, die uitdagingen. Toch springen er twee uit voor de vakbondsvoorzitter: de personeelskrapte en de doorgeschoten flexibiliteit. Mkb- boegbeeld Jacco Vonhof onderschrijft dat. En hij noemt een derde uitdaging: “We moeten het werkgeverschap aantrekkelijker maken, want zonder werkgeverschap geen arbeidsmarkt. En goed werkgeverschap is een voorwaarde voor goede arbeidsvoorwaarden.”
Is in dat kader de opkomst van kunstmatige intelligentie niet óók een grote uitdaging voor de arbeidsmarkt? Mwah, reageren beiden. “We moeten uitkijken dat we AI niet te veel hypen”, vindt Fortuin. “Ja, de inhoud van het werk gaat veranderen. En inderdaad: dat is ingrijpend, dat vraagt om scholing. We moeten leren samenwerken met AI. Maar er gaan geen massaontslagen vallen doordat AI werk overneemt.”
Vonhof: “Werk verandert door AI, maar dergelijke veranderingen hebben we eerder meegemaakt. Nieuw is wel dat AI waarschijnlijk vooral de middengroepen op de arbeidsmarkt zal treffen: mensen die veel met computers werken. We moeten mensen vooral AI-vaardig maken. Maar de structurele arbeidstekorten gaan er niet door verdwijnen.”
Evenwicht tussen vast en flex
De SER stuurde afgelopen najaar, goed en wel na de Tweede Kamerverkiezingen, een brief aan de informateur. Daarin pleit de raad onder meer voor een goed evenwicht tussen werk- en inkomenszekerheid voor werknemers en flexibiliteit voor werkgevers. Op dat punt ligt er voor het nieuwe kabinet nog werk te doen, vinden Fortuin en Vonhof. “We maken vaak beleid op basis van excessen”, zegt de laatste. “Aan de randen van gedrag tref je slechte mensen aan, zowel onder werkgevers als onder werknemers. We moeten ervoor oppassen dat niet zíj het uitgangspunt voor de discussie zijn, maar de 99 procent van de mensen daartussen, die van goede wil zijn.
