Door veranderende geopolitieke omstandigheden streven Nederland en Europa naar meer strategische autonomie. Welke gevolgen heeft dit voor onze leefomgeving en ons ruimtegebruik? En wat moet de Nederlandse overheid doen om te zorgen dat het streven naar strategische autonomie zoveel mogelijk ten goede komt aan de leefomgeving en onze brede welvaart? De Rli is gestart met een advies hierover.
Het streven naar meer strategische autonomie gaat gepaard met ingrijpende keuzes voor onze economie
De wereldorde wankelt en de tijd dat Europa en Nederland konden uitgaan van overwegend gunstige geopolitieke omstandigheden is voorbij. Het streven naar meer strategische autonomie gaat gepaard met ingrijpende keuzes voor onze economie. Onderbelicht blijft dat het streven naar strategische autonomie ook grote gevolgen kan hebben voor onze leefomgeving en het gebruik van onze ruimte. Een goede ruimtelijke ordening en afweging van alle leefomgevingsopgaven is essentieel.
Moet Nederland, bijvoorbeeld, omwille van strategische autonomie (meer) vervuilende en op korte termijn lastig te verduurzamen industrieën toestaan, zoals het recyclen van batterijen of de raffinage van kritieke aardmetalen? Hoe kunnen synergiën tussen strategische autonomie en duurzaamheid worden benut, bijvoorbeeld op het gebied van circulaire economie en duurzame energieopwekking? Hebben we genoeg fysieke ruimte voor strategische autonomie, bijvoorbeeld voor extra datacenters en de daarbij behorende energievraag? En hoe ziet Europese afstemming er precies uit en wat moet de inzet van Nederland zijn? Dit advies zal dit type afwegingen op het snijvlak van leefomgeving (inclusief ruimtegebruik) en strategische autonomie in beeld brengen, aantonen welke problemen om oplossingen vragen, en handvatten bieden om weloverwogen afwegingen te maken.
De raad verwacht het advies in oktober 2026 uit te brengen.
